Tlen to niezbędny element właściwego funkcjonowania organizmu. Każda z tkanek ludzkiego ciała stworzona jest z niezliczonej ilości komórek, wewnątrz których zachodzą procesy oddychania komórkowego, za które odpowiada tlen. Dzięki niemu możliwe jest wytwarzanie energii, niezbędnej do poprawnego funkcjonowania mózgu, pracy serca, mięśni i krwi, której zadaniem jest rozprowadzanie składników odżywczych do poszczególnych obszarów organizmu. Saturacja krwi tętniczej to nic innego, jak nasycenie krwi tlenem. Jego poziom mówi nam bowiem o tym, w jakim stopniu dotleniony jest organizm.
Czym jest saturacja krwi?
Niedotlenione narządy mogą podtrzymać funkcjonowanie fizjologiczne do trzech minut. Aby tlen miał szansę być dostarczany odpowiednio do każdego miejsca w naszym organizmie, niezbędna jest właściwa ilość hemoglobiny, która złożona jest z czterech grup hemowych. W każdej z grup znajdują się atomy żelaza odpowiedzialne za wiązania tlenowe. Podczas wiązania proces oddychania, tlen w postaci pęcherzyków płucnych wiąże się z hemoglobiną, która kolejno prowadzi go do każdej z tkanek w ludzkim organizmie. Wynik saturacji krwi wskazuje poziom dotlenienia organizmu, który podaje się w procentach, a oznacza się symbolem SpO2.
Pomiar saturacji w warunkach domowych – jak wygląda?
Badanie poziomu saturacji krwi umożliwia pulsoksymetr. Za najpopularniejsze urządzenia do pomiaru nasycenia hemoglobiny tlenem uznaje się pulsoksymetry napalcowe. Pomiar może być jednak wykonany także poprzez nałożenie urządzenia na czubek nosa czy na małżowinę uszną. Jak przebiega pomiar krwi pulsoksymetrem? Sam pomiar jest bardzo prosty i bezbolesny. Pulsoksymetry wyposażone są w czujniki pochłaniające promieniowanie światła czerwonego i podczerwonego wytwarzanego przez czerwone krwinki.
Prawidłowy poziom saturacji
Urządzenie dokonuje pomiaru powracającego sygnału, określając tym samym poziom saturacji krwi. Właściwości optyczne hemoglobiny utlenowanej i odtlenowanej różnią się między sobą, zaś ich ocena pozwala odczytać nasycenie tlenem hemoglobiny w organizmie.
Jak przebiega pomiar krwi pulsoksymetrem?
Aby badanie pulsoksymetrem napalcowym przebiegło w odpowiedni sposób, należy założyć go na palec wskazujący lub środkowy w taki sposób, aby paznokieć znajdował się u góry. W czasie badania warto pamiętać, żeby się nie poruszać. Warto pamiętać, że lakier na paznokciach, hybryda lub paznokcie żelowe mogą czasami zakłócić właściwe odczytanie wartości z urządzenia. Przed rozpoczęciem badania warto zwrócić uwagę na to, by zadbać o sprawdzenie temperatury ciała, aby uniknąć nieprawidłowości. Co ważne - zbyt zimne kończyny mogą przesłać niewłaściwe informacje ze względu na skurcz naczyń krwionośnych w opuszkach.
Jaka saturacja jest prawidłowa?
Właściwe normy saturacji krwi to 1% do 100%. Norma dla zdrowego człowieka to 95%-100%. U osób starszych norma ta może wahać się w granicach 93%. Co ważne - palacze także mogą mieć niższy poziom saturacji. Jak właściwie zinterpretować wynik saturacji? Wynik wynoszący 98% oznacza, że to właśnie 98% hemoglobiny w momencie badania przenosi tlen do komórek organizmu.
Objawy niskiej saturacji – jakie są skutki?
Zbyt niska saturacja wiąże się z reguły z chorobami związanymi z funkcjonowaniem układu oddechowego. Objawy niskiej saturacji to:
- ból głowy
- zawroty głowy
- nadmierna senność
- duszność
- złe samopoczucie
- kaszel
Tego typu objawy w połączeniu ze sprawdzoną niską saturacją mogą być pierwszą wskazówką do bezwzględnego wezwania lekarza, by uchronić się przed skutkami, które finalnie - mogą okazać się tragiczne. Skutkiem niskiej saturacji może być tzw. Hipoksja, czyli inaczej niedotlenienie organizmu.
Skutkiem niskiej saturacji jest tzw. hipoksja, czyli niedotlenienie organizmu. Przewlekłe niedotlenienie organizmu niesie za sobą szereg negatywnych skutków ubocznych, do których najgorsze stanowią trwałe uszkodzenie nerek oraz zgon wywołany niedotlenieniem mózgu.
Jak podnieść saturację?
Pierwszą rzeczą, jaką należy zrobić w sytuacji, gdy okazuje się, że saturacja jest zbyt niska jest kontakt z lekarzem, który zajmuje się szczegółową diagnostyką w celu jak najszybszego włączenia właściwego leczenia. Istnieją jednak domowe sposoby na podniesienie saturacji krwi.
Jednym z podstawowych sposobów na zwiększenie saturacji jest oddychanie ustami lub za pomocą przepony. Tego typu sposoby pozwalają dostarczyć więcej tlenu do organizmu i tym samym – usprawnić pracę serca. Kolejnym sposobem na podniesienie saturacji jest aktywność fizyczna – aby zwiększyć nasycenie krwi tlenem, wystarczą krótkodystansowe, spokojne spacery. Z czasem można zastosować intensywne treningi. Niezwykle ważne jest także regularne wietrzenie pomieszczeń, w których się znajdujemy, głównie po to, by zapewnić sobie odpowiednią ilość świeżego powietrza. Ważne jest, warto także wzbogacić swoją dietę w składniki odżywcze, ułatwiające przyswajanie tlenu w organizmie. Pacjenci, u których rozpoznano niską saturację najczęściej poddawani są tlenoterapii.
Saturacja zagrażająca życiu
Wartość saturacji mniejszej niż 70% są klasyfikowane jako zagrażające życiu. Utrzymujące się niskie wartości natlenowania krwi prowadzić może do ciężkich uszkodzeń mózgu, zaburzeń właściwej percepcji bodźców, a kolejno nawet do śmierci.
Saturacja u dzieci
Saturacja to jeden z tych parametrów, które mierzone są w pierwszej dobie życia dziecka. Saturację bada się pomiędzy 2.a 24. dobą po urodzeniu. Pomiaru dokonuje się za pomocą pulsoksymetru na prawej dolnej kończynie malucha. Pomiar trwa 2-3 minuty i jest całkowicie bezbolesny. Używa się w tym celu specjalnego urządzenia. Pulsoksymetry dla dzieci pozwalają określić, czy dziecko nie cierpi na poważne ukryte wady serca. Wynik saturacji niższy niż 95% u noworodków oznacza niedotlenienie – czyli niezwykle poważny stan, który prowadzić może do uszkodzeń w ośrodkowym układzie nerwowym czy powstawania mózgowego porażenia dziecięcego. Niska wartość saturacji u noworodka jest jednym z pierwszych wskazań do przeprowadzenia poważnych badań.